🎰 Bahis Türleri
Ganyan
Bir koşuda birinci gelecek atı bilmeye dayalı en temel müşterek bahis. Cumhuriyet döneminde oynanan ilk iki oyundan biridir; ilk Gazi Koşusu'nda (1927) kazanan Neriman 190 kuruş ganyan ödemiştir.
Bu konudaki sayfaya git →
Plase
Atın ilk ikiye (bazı kadro büyüklüklerinde ilk üçe) gireceğini bilmeye dayalı bahis. Ganyanla birlikte en eski iki oyundan biri.
İkili bahis
Aynı koşuda birinci ve ikinci gelecek atları bilmek. 1941'de İstanbul'da bir oyuncunun 1 liralık ikili bahsi 1.200 liraya dönmüştür.
Çifte bahis
İki ayrı koşunun birincisini bilmek. Altılı ganyan gelene kadar tek kombine oyun türüydü.
Üçlü ganyan
Üç koşunun birincisini bilmek. İlk kez 1939'da denendi, sürdürülemedi; 1968 baharında otuz yıl aradan sonra yeniden programa girdi.
Altılı ganyanEn popüler
Birbirini izleyen altı koşunun birincisini bilmeye dayalı kombine bahis. Türkiye'de ilk kez 6 Ekim 1968 Pazar günü Ankara'da oynandı; o hafta bilen çıkmadı ve 43.120 lira devretti.
Bu konudaki sayfaya git →
Sıralı ikili
İki atı doğru sırayla bilmeye dayalı bahis. 1968 başında Adana Kış Programı'nda uygulanmaya başlandı.
Tabela bahsi
Atın ilk dörde (tabelaya) gireceğine oynanan bahis türü.
Müşterek bahis
Oranın sabit olmadığı, tüm bahislerin bir havuzda toplanıp kesinti sonrası kazananlar arasında paylaştırıldığı sistem. Oran, o günkü oyuncuların tercihine göre oluşur — mantık 100 yıldır aynıdır.
Bu konudaki sayfaya git →
🎫 Kupon Dili
Kupon
Altı koşu için altı sütunlu, her sütununda at numaraları bulunan doldurulabilir bahis formu. 1968'de altılı ganyanla geldi ve gişeden alınan hazır biletin yerini aldı.
Bu konudaki sayfaya git →
Kupon yatmakSaha terimi
Beklenen atın gelmemesi ve kuponun geçersiz hale gelmesi. Yarış dilinin en yaygın deyimlerinden biri.
Devam eden kuponSaha terimi
Bazı ayakları tutmuş, hâlâ kazanma ihtimali olan kupon. Hipodromda gayriresmî olarak alınıp satıldığı da olur.
Bu konudaki sayfaya git →
Beşte kalmakSaha terimi
Altılıda beş ayağı tutturup son ayakta kaybetmek. Oyuncuların en sık anlattığı hikâye türü.
Tek atmakSaha terimi
Bir ayakta yalnızca tek at işaretlemek. Maliyeti düşürür, riski artırır.
Geniş kupon / geniş altılı
Ayaklara çok sayıda at yazılan, kombinasyon sayısı ve maliyeti yüksek kupon.
Bu konudaki sayfaya git →
Simitçi altılısıSaha terimi
Az sayıda at yazılan, düşük bütçeli kupon. TJK 1985-86'da küçük bütçeyle oynamayı teşvik eden kamu duyuruları yapmıştı.
Ortak kupon
Birden fazla oyuncunun maliyeti ve ikramiyeyi paylaşarak birlikte yaptığı kupon. 1986'daki dönem rekoru (219 milyon lira) üç kişilik bir ortak kupondan çıkmıştı.
Devir
Bir haftada altılıyı bilen çıkmazsa ikramiyenin bir sonraki haftaya aktarılması. Altılı ganyanın getirdiği en önemli yeniliktir; katılımı ve merakı artırır.
Bu konudaki sayfaya git →
TevziSaha terimi
Dağıtılan ikramiye tutarı. Yarış basınının klasik terimi.
Veresiye oynamakSaha terimi
Borca bahis oynamak. Ganyan bayilerinde asılı standart uyarı levhalarından biri bunu yasaklar.
Misli
Kuponun kaç katı bedelle oynandığını gösteren çarpan. İkramiye de aynı oranda çarpılır.
🏇 Yarış ve Pist
Handikap
Atların şansını eşitlemek için farklı ağırlık taşıdığı koşu türü. Bültenlerdeki en yaygın koşu şartlarındandır.
Bu konudaki sayfaya git →
KV (Kupalı / Klasik)
En yüksek nitelikli, kupalı ve klasik koşular. Gazi Koşusu bu grubun en prestijlisidir.
Bu konudaki sayfaya git →
Eküri
Aynı sahibe ait ve bahiste tek at gibi işlem gören atlar. 1956'da İzmir'de gizli ekürisi açıklanmayan iki atın yarattığı skandal, kuralın neden var olduğunu gösterir.
Scratch (çekilen at)
Koşudan çekilen at. Altılıda çekilen atı işaretleyen oyuncu, o ayağın AGF'sini işaretlemiş sayılır.
Bu konudaki sayfaya git →
Forfe
Deklare edilmiş bir atın koşudan çıkarılması.
Padok
Atların koşu öncesi gezdirildiği alan. Naklen yayın çağında padok görüntüsü oyuncunun yeni bilgi kaynaklarından biri oldu.
PotoSaha terimi
Bitiş çizgisi. "Potoyu geçmek" birinci gelmek anlamında kullanılır.
Starting box
Otomatik start makinesi. Türkiye'de 1962 yazında İstanbul'da devreye girdi; öncesinde start bayrakla verilirdi ve hatalı startlar dönemin en büyük güven sorunuydu.
Fotofiniş
Bitişi fotoğrafla tespit eden sistem. Türkiye'de ilk kez 1955'te Ankara Hipodromu'nda kullanıldı; 1967'den itibaren kronometreli hale gelerek koşu derecelerini de kayda geçirdi.
Derece
Atın koşuyu tamamlama süresi. Pist rekoruna yakınlık, koşunun sertliğinin ölçülerinden biridir.
Bu konudaki sayfaya git →
Galop / idman
Atın koşu dışı antrenman çalışması. Sabah idmanları oyuncunun en erken bilgi kaynağıdır.
Bu konudaki sayfaya git →
👥 Oyuncu ve Mekân
OsmaniyeSaha terimi
İstanbul'da hipodrom yerine kullanılan yerel ad. Oyuncular "hipodroma gidiyorum" demez, "Osmaniye'ye gidiyorum" der; bu ad bir dönem minibüs duraklarına bile yazılıydı.
Koşu (mekân olarak)Saha terimi
İzmir ve Adana'da hipodrom yerine kullanılan yerel ad.
SaatçiSaha terimi
Sabah idmanlarını kronometreyle izleyip değerlendiren uzman. Saha araştırmalarına göre saatçi raporları, oyuncunun tahmininin temel veri kaynağıdır — gazete yorumundan da oranlardan da önce gelir.
Bu konudaki sayfaya git →
Ders çalışmakSaha terimi
Bülten üzerinde kalemle işaretleyerek tahmin hazırlamak. Hipodroma erken gelen oyuncuların banklarda yaptığı iş.
LocaSaha terimi
Tribün üstündeki, rezervasyonla oturulan lokanta bölümü. Akşam yarışlarında kadın-erkek oranı daha dengelidir.
Bayi
TJK'nın yetkilendirdiği bağımsız bahis işletmesi. İlk gişeler 1950'lerde açıldı; bayi ağı 1968'de altılı ganyanla patladı.
E-bayi
TJK'nın çevrimiçi bahis sistemi. 2006'da internetten bahis kabulüyle başlayan süreç 2011'de TJK'nın kendi altyapısına taşındı; üye sayısı 2011-12'de 69.976 iken 2019'da 319.408'e çıktı.
YazıcıSaha terimi
Kayıt dışı bahis alan kişi. 1960'lardan itibaren karaborsanın yerini almıştır. Resmî kanal dışında oynanan bahis yasal güvence taşımaz.
Tüyo / tüyocu
Bir ata dair kulaktan kulağa dolaşan bilgi ve onu yayan kişi. Yarış mecmualarının 1940'lardan itibaren beslediği bir kültürdür.
Bu konudaki sayfaya git →
Muhabbet oyunuSaha terimi
At yarışının sosyal-paylaşımcı doğasını anlatan tabir. Akademik çalışmalara göre oyunun asıl tatmini kazançtan çok, bilgiyi aynı dili konuşan bir toplulukla paylaşmaktır.
Bu konudaki sayfaya git →
Sürpriz
Düşük beklentiyle yüksek oran ödeyerek kazanan at. 1936'da TOMRU 1'e 15, 1948'de TAYFUN 1'e 22,30 ödemiştir.
Bu konudaki sayfaya git →
⭐ UAT Kavramları
EGO — Erken Ganyan OranıUAT'ye özel
UAT Racing'in, TJK resmî muhtemeli yayımlanmadan önce sabahtan her ata ürettiği veri-temelli erken oran. Kaynağı şeffaf etiketlenir; resmî muhtemel gelince otomatik olarak ona döner.
Bu konudaki sayfaya git →
AGF — Altılı Ganyan Favorisi
Bir koşuda üzerine en çok oynanan at. Kural 1968'deki ilk altılı kural setinde de vardı: çekilen atı işaretleyen oyuncu, o ayakta en çok oynanan atı işaretlemiş sayılır. 14 Şubat 2015'te (Resmî Gazete 29267) bugünkü adını aldı.
Bu konudaki sayfaya git →
UAT Genel Puan (genP)UAT'ye özel
Atın pist, mesafe, jokey, antrenör, sahip ve form bileşenlerinden üretilen genel puanı. 1989 tarihli DOS UAT F6 otomatik puan üretiminin modern mirasıdır.
Bu konudaki sayfaya git →
UATRichterUAT'ye özel
Bir yarış gününün sürpriz seviyesini ölçen endeks. Günün ne kadar tahmin edilebilir geçtiğini tek sayıya indirger.
Bu konudaki sayfaya git →
GHN — Global Horse NumberUAT'ye özel
Safkan atlar için evrensel kimlik numarası sistemi. Aynı atın farklı ülkelerdeki kayıtlarını tek kimlikte birleştirir.
Bu konudaki sayfaya git →
Kara DefterUAT'ye özel
Geçmişte beklenmedik biçimde yüksek oran ödemiş atların işaretlendiği liste. Site genelinde at isimlerinin yanında 💣 rozetiyle görünür.
Bu konudaki sayfaya git →
Şart PuanıUAT'ye özel
Atın, koşulduğu koşunun şartına ne kadar uyduğunu 10 üzerinden gösteren puan. Kazananların geldiği galibiyet profili ve önceki yarış dağılımlarından hesaplanır.
Koşu Karakteri (Pace Map)UAT'ye özel
Koşunun nasıl geçeceğini görselleştiren harita: kim önde gidecek, kim arkadan gelecek, tempo yavaş mı olacak.
Bu konudaki sayfaya git →
🧬 Pedigri ve Yetiştiricilik
Safkan
Soy kütüğüne kayıtlı, ırk saflığı belgelenmiş at. Türkiye'de yarış safkanları İngiliz ve Arap olarak ikiye ayrılır.
Bu konudaki sayfaya git →
Döl / yavru
Bir aygır veya kısraktan doğan atlar. "Koşan döl" ise fiilen yarışa çıkmış olanları ifade eder.
Bu konudaki sayfaya git →
Hara
At yetiştirme çiftliği. Türkiye'de özel haralar, Karacabey'in 1946'da İngiliz atı satışını durdurmasının ardından yaygınlaştı.
Bu konudaki sayfaya git →
Nick skoru
Belirli bir aygır ile kısrağın anne babasının (dam sire) geçmişte ne kadar başarılı kombinasyon ürettiğini gösteren ölçüt.
Bu konudaki sayfaya git →
Dam sire
Atın anne tarafındaki büyükbaba, yani annesinin babası. Pedigri analizinde belirleyici bir hattır.
Bu konudaki sayfaya git →
Wright's F (akrabalık katsayısı)
Pedigrideki ortak ataların yarattığı akrabalık derecesini ölçen katsayı.
Bu konudaki sayfaya git →
AEI / CI
Bir aygırın döllerinin ortalama kazanç indeksi (AEI) ve karşılaştırma indeksi (CI). Uluslararası yetiştiricilik standardıdır.
Bu konudaki sayfaya git →
Black type
Satış kataloglarında kupalı koşu kazanan veya derece yapan atların koyu harflerle yazılması. Pedigrinin ticari değerini doğrudan etkiler.
Bu konudaki sayfaya git →
Tabela (ilk 4)
Bir koşuda ilk dörde giren atlar. İstatistiklerde "üçüncülük" ile karıştırılmaması gereken ayrı bir sayaçtır.